Yas süreci ile ilgili bilinmeyenler

Bir kaybın ardından sağlıklı bir yas süreci yaşanmadığında, uzun vadeli bir kederin esiri olabiliriz. Oysa yas sürecini anlamak bizi birçok negatif girdap içinden çıkarmaya yardımcı olabilir.

YAŞAM 06.01.2020, 20:39 06.01.2020, 23:09
Yas süreci ile ilgili bilinmeyenler

Yas tutmak bazen zaman geçmiyormuş gibi sıkışıp kalmışız gibi hissettirir. Bazen bu sıkışıklığın nedeni yasın kendisi değildir; bir şeyleri kaybettiğimizin ve yas tutmamız gerektiğinin farkında olmadığımızda bu sıkışma döngüsünde kalırız. Yas, aslında sadece bir yakınımız öldükten sonra ortaya çıkmaz. Yası bir kutuya sığdıramayız. Bazı yas çeşitlerinin üstesinden gelmek seneler sürebilir, bazıları ise birkaç ayda çözülür gider, bazen de yas bir anlık idrak sonucu misyonunu tamamlayabilir. Herkesin yas tutma şekli ve sebebi aynı değil ancak süreçte tek bir şey her zaman aynıdır. Hiç kimse ‘tam zamanında yas tuttum’ demez.

Yas tutmak bazen bir gecikme hissi, bir dona kalmayla ortaya çıkar. “Ne oldu şimdi?” diye şaşırır kalırsınız. Yas doğrusal bir süreç olarak da ilerlemez. Bazen her şeyi aştığınızı hissedersiniz, bazen de tüm hikaye yüzünüze çarpar durur. Ayrıca yas, içten içe görülmek, duyulmak, hissedilmek ister. Gün boyu bir şekilde ondan kaçınabilirsiniz ama o size uykunuzda yakalar. Uyandığınızda yası kalbinizin üzerine uzanmış halde bulursunuz. Yas hiçbir zaman ‘burada yeterince kaldım, artık gidebilirim’ demez. Yas hissi kalbi sıkıştırır, huzurunuzu bozar. Ama yine de o sadece acı çekmenize yarayan kötü bir güç değildir; aslında yas, hayatınızla ve aslında gerçekten neye değer verdiğinize ilgili bir gerçeğe ve daha derin duygulara eşlik eder. Derinlerde bir şeyi ne kadar çok istemiş olduğunla, birine gerçekten de ne kadar çok değer verdiğinle, bulunduğun yerden ne kadar uzağa gelmiş olmanla ilgili duygular da yasın eşlikçisi olabilir.

Mark Nepo’nun güzel bir sözü var: “Gerçeği bilmek için acı gerekliydi ama bu gerçeği hayatta tutmak için acıyı da yaşatmak zorunda değilsiniz.”

Yas her daim bir depresyon hali olarak ortaya çıkmaz. Bazen yas sürecinde ve kalp kırıklığı içinde olabiliriz ayrıca bunu fark etmeyebiliriz.

İşte yas sürecini tetikleyen olan bazı olaylar

İşte yas sürecini tetikleyen olan bazı olaylar:

Bir ayrılık
Çocukluk evinizin satılması
Her zaman istediğiniz ama hiç sahip olamadığınız bir şey
Birinin ölmesi
Hala hayatta olan ama sizin hayatınızda var olmayan birisi
Bir hayalin kaybedilmesi
Boşanma
Kısırlık
Kendine zarar veren birini sevmek
Bir evcil hayvanın kaybı
Bir arkadaşlığın bitmesi
İşinizi kaybetmek ya da kariyerinizin bitmesi
Yas tutma süreci

Yas tutma süreci
Yas süreci birkaç aşamada gerçekleşir ve ilk aşama genellikle kabul etmemekle başlar. Bu da aslında iyi bir şeydir. Savunma mekanizmalarımız bizi korumak için vardır. İnkar etme hali, aksi dayanılmaz olduğunda devreye girer. İdeal olan, inkârın zamanla silinip gitmesi ayrıca yasın gerçekçi bir şekilde hissedilmeye başlanmasıdır. Genellikle yasımızı içimize gömeriz. Yas ufak ufak baş verir ve biz ona dikkat etmeyiz ve kendimizi uyuşturmayı, hissizleşmeye tercih ederiz. Sonra da daha güçlü bir şekilde zıplayarak kendini göstermek ister ve biz de daha ağır bir şekilde ondan kaçarız. İşte bu, yasın içine sıkışıp kalmaktır. Yas yolu bir döngüye dönüşür ve insanlar kendilerini bu döngünün içinde kaybeder.

Daha iyi bir yol var mı?

Yas sürecinde kaybolmaktan daha iyi bir yol elbette vardır ama kendiniz seçmediğiniz sürece bu yolu yürümeye zorlamamalısınız. Bazı kayıplar o kadar zarifçe acıtır ki, kimse gerçekten bunu anlayamaz ve aslında o döngüde kaldığınız için de kimse sizi suçlayamaz.

Eğer yolunuzu şaşırtan, başınızı döndüren bir yas döngüsünden çıkmaya karar verirseniz, bu adımları takip edebilirsiniz:

1- Anlamak
Başkaları görmese bile kalbinizin kırılmış olduğunu anlamalısınız. Yas tutmanın ‘doğru’ bir yolu olmadığını ayrıca yasın asla doğrusal ilerlemediğini aklınızda bulundurmalısınız. 6 ay, 4 yıl, 15 yıl... Aradan ne kadar zaman geçmiş olduğunun hiçbir önemi yok. Yas için süreler önemsizdir. Siz yasınızı anlamaya ve tanımlamaya başladığınızda yas süreci başlamış olur. Başka bir deyişle, gerçekten neler olduğunu (veya olmadığını) tam olarak idrak etmeye başladığınızda...

2- Onaylamak
Yas tutmadan önce, yas tutmaya ihtiyacınız olduğunu onaylamalısınız. Size yük olan bir şey oldu ya da bir şeyin olmamasını yük edindiniz; bunu yürekten kabul etmelisiniz. İronik olarak, bir şeyi yük edindiğinizde size aynı anda hem bir şey verilmiştir, hem de sizden bir şeyler alınmıştır. Sizden nelerin alındığını düşünüyorsunuz? Sırtınıza nelerin yüklendiğini hissediyorsunuz? Bu sorulara vereceğiniz cevaplar yasınızı onaylamanızı kolaylaştıracak.

3- Dokunmak
Hissettiğiniz bütün öfke, üzüntü, zorluk, direnç, merhamet gibi duygularınızın yanı sıra kaybınıza da dokunmanız gerekir. Kaybınızın hayatınıza getirdiği duygulara yer açmak, yasınızla da temas halinde olmanızı sağlar. Sezgisel olarak çaresizce hissetmek istemediğiniz duygulara dönmek isteyebilirsiniz ama bu duygularla temas etmeden, onlarla bağlantı kurmadan ve onlara dokunmadan yas sürecinizi tamamlamanız mümkün değildir. Kaybınızı elinizde tutup hissetmelisiniz, kalbinizde ve hayatınızda hissetmelisiniz. Kaybın tümünü hissetmeniz gerekir. Yas, durup dinlenmeksizin hissedilmeyi talep eder. Ya duygularla yüzleşmek için kendinize izin verirsiniz, veya hut da yanlış yönlendirilmiş bir kendinizi koruma duygusu içinde bir kabuğa sıkışıp kalırsınız.

4- İlerlemek
Yas hissi bazen o kadar uzun süre takılır kalır ki onunla neredeyse arkadaş gibi olursunuz. Tanıdık ve öngörülebilir olmasıyla tuhaf bir şekilde rahatlatıcı bile hissettirir. Yasla baş etmek demek bu tanıdık hisleri bırakıp daha az tanıdık ve öngörülür olan, dolayısıyla daha korkutucu bulduğumuz yeniliklere doğru ilerlemeyi bilmek lazım. Yine de yasınıza gerçekten hitap etmek için onunla gerektiği kadar yürümeli ve onun merkez üssüne kadar ilerletmelisiniz. Klasik bir kahramanın yolculuğu hikayesinde gibi, balinanın karnına girmeniz gerekir. Orada yalnızca orada  acınızın diğer tarafında sizi bekleyen o öngörülemez yaşam parçalarının kapısını bulacaksınız. Yani... Kalbinizin kırıldığını anlayın. Neden kırıldığını anlayın. Yasınıza dokunun. Acının diğer tarafına giden tek yol olduğu için yasınızın merkezine doğru hareket edin.  Unutmayın, yaşadığınız bu yas sizindir ve onu dilediğiniz kadar yanınızda taşıyabilirsiniz. Sadece yeterince hazır hissettiğinizde onu bırakın ve eğer hazır hissetmiyorsanız, gerçekten hiç sorun değil. Eğer artık yasınızla yüzleşip onu bırakmaya hazırsanız, daima profesyonel destek alabileceğinizi aklınızdan çıkarmayın. Yasın içinde dolaşmak öngörülemeyen, bazen de tehlikeli olabilen bir yolculuktur. Bunu hiçbir zaman yalnız yapmak zorunda değilsiniz.

Yorumlar (0)
sisli
Günün Anketi Tümü
Kanal İstanbul yapılsın mı?
Kanal İstanbul yapılsın mı?
Namaz Vakti 28 Ocak 2020
İmsak 06:43
Güneş 08:11
Öğle 13:22
İkindi 15:58
Akşam 18:23
Yatsı 19:45
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Sivasspor 19 41
2. Fenerbahçe 19 37
3. Başakşehir 19 36
4. Trabzonspor 18 35
5. Alanyaspor 19 35
6. Galatasaray 19 33
7. Beşiktaş 19 30
8. Göztepe 19 29
9. Malatyaspor 18 24
10. Gaziantep FK 19 24
11. Çaykur Rizespor 19 24
12. Denizlispor 19 22
13. Gençlerbirliği 19 21
14. Konyaspor 19 18
15. Antalyaspor 19 17
16. Kasımpaşa 19 15
17. Ankaragücü 19 13
18. Kayserispor 19 11
Takımlar O P
1. Hatayspor 19 40
2. Erzurum BB 19 34
3. Bursaspor 19 33
4. Keçiörengücü 19 29
5. Adana Demirspor 19 28
6. Akhisar Bld.Spor 19 28
7. Ümraniye 19 28
8. Menemen Belediyespor 19 28
9. Altay 19 27
10. Giresunspor 19 27
11. Fatih Karagümrük 19 24
12. Balıkesirspor 19 24
13. İstanbulspor 19 20
14. Altınordu 19 20
15. Osmanlıspor 19 17
16. Adanaspor 19 14
17. Boluspor 19 14
18. Eskişehirspor 19 10
Takımlar O P
1. Liverpool 23 67
2. Man City 24 51
3. Leicester City 24 48
4. Chelsea 24 40
5. M. United 24 34
6. Tottenham 24 34
7. Wolverhampton 24 34
8. Sheffield United 24 33
9. Southampton 24 31
10. Arsenal 24 30
11. Crystal Palace 24 30
12. Everton 24 30
13. Burnley 24 30
14. Newcastle 24 30
15. Brighton 24 25
16. Aston Villa 24 25
17. West Ham 23 23
18. Bournemouth 24 23
19. Watford 24 23
20. Norwich City 24 17
Takımlar O P
1. Real Madrid 21 46
2. Barcelona 21 43
3. Sevilla 21 38
4. Getafe 21 36
5. Atletico Madrid 21 36
6. Real Sociedad 21 34
7. Valencia 21 34
8. Villarreal 21 31
9. Athletic Bilbao 21 31
10. Osasuna 21 28
11. Granada 21 27
12. Real Betis 21 27
13. Levante 21 26
14. Deportivo Alaves 21 23
15. Eibar 21 23
16. Real Valladolid 21 22
17. Mallorca 21 18
18. Celta de Vigo 21 17
19. Leganés 21 15
20. Espanyol 21 15
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@