Pandemi, alışveriş bağımlılarını online’a yöneltti

Alışveriş, bazı bireyler için kendini iyi hissettiği bir aktivite. Ancak daha sağlıklı alışveriş davranışı gösteren bireyler olduğu gibi alışverişi, bağımlılık seviyesinde yapan bireylerde bulunuyor. Uzmanlar, pandemi sürecindeki normalleşme sürecine geçiş hareketlenmesi ile beraber avm'lerin açıldığı son günlerde risklere rağmen ziyaretlerin artacağını söylüyor.

SAĞLIK 15.05.2020, 12:29
Pandemi, alışveriş bağımlılarını online’a yöneltti

Alışveriş merkezlerine gidiş risklere rağmen artacaktır

Alışveriş, bazı bireyler için kendini iyi hissettiği bir aktivite. Ancak daha sağlıklı alışveriş davranışı gösteren bireyler olduğu gibi alışverişi, bağımlılık seviyesinde yapan bireylerde bulunuyor. Uzmanlar, pandemi sürecindeki normalleşme sürecine geçiş hareketlenmesi ile beraber avm'lerin açıldığı son günlerde risklere rağmen ziyaretlerin artacağını söylüyor. Bu dönemde özellikle alışveriş bağımlılarına ‘dur, düşün, yap’ tekniğini öneren uzmanlar, alışveriş için liste yapılmasını ve listenin dışına çıkılmamasını öneri ediyor.

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Beyin Hastanesi Uzman Klinik Psikolog Aslı Başabak Bhais, avm'lerin açılmaya başlaması ile beraber alışveriş bağımlılarına önemli önerilerde bulundu.

Alışveriş beynin haz merkezini uyarıyor

Uzman Klinik Psikolog Aslı Başabak Bhais, daha sağlıklı alışveriş davranışı ile alışveriş bağımlılığı arasındaki farkların açıklanması gerektiğini söyledi ve sözlerine şöyle devam etti:

“Patolojik alışveriş kişinin gerçekten ihtiyacı olmadığı halde bir şeyler almasıdır. Beynin haz merkezini uyarmaya yönelik yani mutlu olmak için yapılan bir davranıştır. Kişinin maddi koşulları uygun olmamasına, gerçekten bir ihtiyacı olmamasına rağmen yalnızca iyi hissetmek için yapmış olduğu alma davranışına patolojik alışveriş diyoruz. Çoğu zaman bu kişiler alışveriş sonrasında suçluluk, pişmanlık gibi olumsuz duygular hissedebiliyorlar. Bu davranışa bağımlılık diyebilmemiz için kişinin alışveriş yapmaveyair kontrol etmekte zorlandığı bir istek yaşaması, yapamadığında yoksunluk diyebileceğimiz huzursuzluk, sinirlilik, stres gibi duygular yaşaması, dikkatini başka şeye yönlendirmekte zorlanması, alışveriş yapmadan mutlu olamaması gibi durumların oluşması gerekmektedir. Ayrıca çevrelerinden eleştiri gelmesine, ilişkilerini ve maddi durumunu etkilemesine rağmen alışverişe devam etmeleri onların alışveriş bağımlısı olduklarını gösteriyor.”

Online alışverişe yöneldiler

Bu tarz bağımlılığı olan kişiler için karantina sürecinin riskli bir dönem olduğuna dikkati çeken Bhais, “Karantina süreci ve yasaklar herkezin hayatını sınırladı. Bu dönemde günlük hayatımızda haz veren pek çok kaynaktan mahrum kaldık veya sınırlı yaşadık. Alışveriş bağımlılığı olan bireylerle beraberbağımlılığı olmayan kişiler de daha ulaşılabilir gördükleri için online alışverişe yöneldi. Patalojik bağımlılığı olan bireyler için karantina süreci riskli bir dönem diyebiliriz. Diğer haz kaynaklarının azalması, boş zamanın artış göstermesi, online olarak ulaşılabilirliğin kolaylığı nedeniyle bu sorunlu davranışta ciddi artışlar olması beklenir. İhtiyacı olmayan ürünler almak, aynı üründen farklı renk ve modeller almak gibi alışverişler görülebilir. Tabii bunun doğal sonucu olarak maddi durumlar ve yakın ilişkileriyle ilgili bir takım sorunlar yaşanılabilir” dedi.

Bağımlılar risklere rağmen AVM’ye gidecektir

Pandemi sürecinde alışveriş merkezlerinden uzak duracak kesimlerin olacağını dile getiren Bhais, “Ancak alışveriş bağımlığı olan kişiler için bu biraz zor olabilir. Kişinin alışveriş yapmaveyair isteğini kontrol etmekte zorlanması AVM’lere yönelmesine sebep olabilir. Özellikle bazı alışveriş bağımlılarının rutininde mağazadan gidip almanın ve ellerinde çok poşet taşımanın vermiş olduğu haz daha fazla olabilmektedir. Bu kişiler için durum daha risklidir. Normalleşme süreciyle AVMlere yönelimin risklere rağmen artacağını düşünüyoruz. Daha öncesinde böyle bir sorunu olmayan kişiler için de beynin bu yöntem ile haz aldığını keşfetmesi ve bunu tekrarlaması bu davranışın bağımlılığa dönüşmesi açısından riskli olabilir” dedi.

‘Dur, düşün, yap’ tekniği uygulanabilir

Uzman Klinik Psikolog Bhais, patalojik alışveriş bağımlılarına evvela bu dönem isteklerinin daha fazla olabileceğini ve sonrasında olumsuz duygular yaşayabileceklerini düşünerek kendi rutinlerine göre bir plan oluşturmalarını önerdi ve sözlerine şöyle devam etti:

“İlk olarak kredi kartlarını güvendikleri bir yakınına verebilir ve gerçek bir ihtiyaç durumunda kendine vermesini isteyebilirler. Alışveriş için kendilerine belli kriterler getirebilirler ve o kriterlerin dışındaki alışverişleri erteleyebilirler. Alacakları şeyin gerçek bir ihtiyaç mı hazza ulaşmak için yapılan bir davranış mı olduğunu ayırt etmeleri için almayı düşündükleri ürünler için kendilerine bekleme süresi koyabilirler. Biz buna “dur düşün yap” tekniği diyoruz. Ancak sorun şu ki bu kişiler istekle baş etmekte zorlanacakları için kartları veya paraları ulaşılabilir bir yerde olduğu sürece alışverişi erteleme zorlaşacaktır. Bu yüzden erteleme yöntemi için bir yakınlarından destek almaları önerilebilir. Genelde bu tarz bağımlılığı olan kişilerin sık gittikleri mağazalar vardır. Oralara hiç uğramamaları önerilebilir. Gidecekleri zaman ise yalnız alışverişe çıkmamak, evden çıkmadan önce kendilerine alışveriş listesi yapmak ve o listenin dışına çıkmamak, yanında yalnızca o ürünler için yetecek miktarda para bulundurmak önerilebilir. Bağımlılıklarda yeni haz kaynakları bulmak işe yarayan yöntemlerdendir. Alışveriş bağımlılığında kişi alışverişin yerine kendine haz verecek başka şeyler koymak zorundadır. Bu tarz önlemlere rağmen kişi halen davranışı kontrol etmekte zorlanıyorlarsa uzman bir destek alması önerilebilir.”

Yorumlar (0)
Günün Anketi Tümü
COVİD-19 aşısı üretilse, aşı olur musunuz?
COVİD-19 aşısı üretilse, aşı olur musunuz?
Namaz Vakti 31 Mayıs 2020
İmsak 03:32
Güneş 05:28
Öğle 13:07
İkindi 17:05
Akşam 20:36
Yatsı 22:23
Puan Durumu
Takımlar O P
Takımlar O P
Takımlar O P
Takımlar O P
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@