Osmanlı İmparatorluğu Döneminde Balıkçılık Ne Durumdaydı?

Denizlerimizin şimdiye göre çok daha bereketli bulunduğu Osmanlı döneminde balıkçılık peki nasıldı?

ÖZEL HABER 25.12.2019, 20:29
Osmanlı İmparatorluğu Döneminde Balıkçılık Ne Durumdaydı?

Evliyâ çelebi'nin ünlü seyahatnâme isimli eserinde geçen 2 bin 246 besin maddesinin 140'ını balık çeşitlerinin oluşturduğunu okumuştum bir yerde.

Çok daha güzel ve hem de hayallerimden biri diyebileceğim görkemli olay ise İstanbul fethedildikten seneler sonra fark edilmişti. yerebatan sarnıcı'nın civarındaki evlerde yaşam sürdüren kişilerin bodrum katlarında balıkların yaşadığı, ahâlînin evlerinin içersinden balık avladığı bilgisidir. esasen bu fark edildikten sonra da sarnıç onarılır ve sarayın hizmetine sunulur.

Madem seyahatnâme ile başladım, ondan devam edeyim. evliya çelebi, karadeniz'de bulunduğu sıralarda levrek, kefal, tekir ve uskumru başta olmak üzere birtakım balıklardan bahseder fakat yöre halkının tam bir hamsi düşkünü olduğunu anlatır. hamsi sezonu başlayınca bu yörede tellalların dolanıp bunu haber verilenni söyler. Ayrıca ahâlînin hamsileri büyük olasılık mendillere sarıp da evlerine götürdüklerini yazar. tekrar burada mendilden sular damlayınca birbirlerine "yazık günah! balığın suyunu akıtıyorsun... suyuna pilav yapsana onun" diye takıldıklarından bahseder. demek ki hamsili pilavın tarihi bir hayli geçmişe gitmekte.

Anadolu'da ise hal pek iç açıcı değildir. anadolu mutfağında balık, kendisine yer bulamaz. anadolu'yu ziyaret etmiş yerli ve yabancı seyyahlar da bu hali belirtirler eserlerinde.

İstanbul'da balık, sofralarda yer edinmiş, balıkçılık da bir iş kolu olarak bu şehirde tutulmuştur. hem de uludağ ve sakarya taraflarından tatlı su balıkları getirtilmektedir. İstanbul'da balık hâli unkapanı ve cibali taraflarındadır. balıkçı esnafı ise eminönü çevresinde yoğunlaşmıştır. Halk buradan balık ihtiyacını temin etmektedir. Kuşkusuz balık fiyatları da tekrar devlet tarafından belirlenir.

osmanlı döneminden bir balıkçı teknesi

Padişahların içersinde balık düşkünlüğüyle bilinenler ise fatih sultan mehmet ve ikinci Abdülhamit'tir. sarayın balıkhâne kapısına bağlı balıkçıbaşının elemanları bizzat padişahlar için denize, dereye ya da göllere gidip balık avlamaktadır.

16. asırın ilk başlarında yazılan kanunnâme-i ihtisab-ı bursa'da da balıkçılarla alakalı bölümler bulunmakta, sazan balığının bir okkasının bir akçeye, yayın balığının beş yüz dirheminin bir akçeye satılabileceği gibi esaslar belirtilmektedir. tekrar nizamnâmelere göre, denizde ya da derede balık avlamak isteyenlerin o yerin idaresinden ruhsatnâme almaları koşulu bulunmaktadır. bu ruhsatnâmelerin birtakım  ilginç ki "su kuşları" ifadesi de geçmekte. hangi su kuşları yenir bir fikrim olmamakla beraber demek ki o dönemde rağbet görüyormuş kanaatindeyim.

Yyazıyı tekrar evliyâ çelebi ile bitirmek gerekirse; seyahatnâme'de, balık lokantalarının meyhanelerle iç içe olduğunu, ayyaşların balığa çok düşkün olduklarını anlatır çelebi. kendisi de midye dolmanın çok lezzetli olduğunu belirtir.

Evliyâ çelebi'nin verdiği hamsi pilaki tarifiyle yazıyı sonlandıralım: 

Hamsiler temizlenip yıkanır. dilimlenip, yağlanmış tepsiye dizilir. tuz ve baharat serpiştirilir. soğan, havuç, kereviz, sarımsak ve maydanoz hamsilerin üstüne dizilir. evvel şunlar yağda biraz pişirilir. daha sonra biraz da su katılır ve ateşe verilir.
 

Yorumlar (0)
sisli
Günün Anketi Tümü
Kanal İstanbul yapılsın mı?
Kanal İstanbul yapılsın mı?
Namaz Vakti 28 Ocak 2020
İmsak 06:43
Güneş 08:11
Öğle 13:22
İkindi 15:58
Akşam 18:23
Yatsı 19:45
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Sivasspor 19 41
2. Fenerbahçe 19 37
3. Başakşehir 19 36
4. Trabzonspor 18 35
5. Alanyaspor 19 35
6. Galatasaray 19 33
7. Beşiktaş 19 30
8. Göztepe 19 29
9. Malatyaspor 18 24
10. Gaziantep FK 19 24
11. Çaykur Rizespor 19 24
12. Denizlispor 19 22
13. Gençlerbirliği 19 21
14. Konyaspor 19 18
15. Antalyaspor 19 17
16. Kasımpaşa 19 15
17. Ankaragücü 19 13
18. Kayserispor 19 11
Takımlar O P
1. Hatayspor 19 40
2. Erzurum BB 19 34
3. Bursaspor 19 33
4. Keçiörengücü 19 29
5. Adana Demirspor 19 28
6. Akhisar Bld.Spor 19 28
7. Ümraniye 19 28
8. Menemen Belediyespor 19 28
9. Altay 19 27
10. Giresunspor 19 27
11. Fatih Karagümrük 19 24
12. Balıkesirspor 19 24
13. İstanbulspor 19 20
14. Altınordu 19 20
15. Osmanlıspor 19 17
16. Adanaspor 19 14
17. Boluspor 19 14
18. Eskişehirspor 19 10
Takımlar O P
1. Liverpool 23 67
2. Man City 24 51
3. Leicester City 24 48
4. Chelsea 24 40
5. M. United 24 34
6. Tottenham 24 34
7. Wolverhampton 24 34
8. Sheffield United 24 33
9. Southampton 24 31
10. Arsenal 24 30
11. Crystal Palace 24 30
12. Everton 24 30
13. Burnley 24 30
14. Newcastle 24 30
15. Brighton 24 25
16. Aston Villa 24 25
17. West Ham 23 23
18. Bournemouth 24 23
19. Watford 24 23
20. Norwich City 24 17
Takımlar O P
1. Real Madrid 21 46
2. Barcelona 21 43
3. Sevilla 21 38
4. Getafe 21 36
5. Atletico Madrid 21 36
6. Real Sociedad 21 34
7. Valencia 21 34
8. Villarreal 21 31
9. Athletic Bilbao 21 31
10. Osasuna 21 28
11. Granada 21 27
12. Real Betis 21 27
13. Levante 21 26
14. Deportivo Alaves 21 23
15. Eibar 21 23
16. Real Valladolid 21 22
17. Mallorca 21 18
18. Celta de Vigo 21 17
19. Leganés 21 15
20. Espanyol 21 15
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@