Osmanlı İmparatorluğu Döneminde Balıkçılık Ne Durumdaydı?

Denizlerimizin şimdiye göre çok daha bereketli bulunduğu Osmanlı döneminde balıkçılık peki nasıldı?

ÖZEL HABER 25.12.2019, 20:29
Osmanlı İmparatorluğu Döneminde Balıkçılık Ne Durumdaydı?

Evliyâ çelebi'nin ünlü seyahatnâme isimli eserinde geçen 2 bin 246 besin maddesinin 140'ını balık çeşitlerinin oluşturduğunu okumuştum bir yerde.

Çok daha güzel ve hem de hayallerimden biri diyebileceğim görkemli olay ise İstanbul fethedildikten seneler sonra fark edilmişti. yerebatan sarnıcı'nın civarındaki evlerde yaşam sürdüren kişilerin bodrum katlarında balıkların yaşadığı, ahâlînin evlerinin içersinden balık avladığı bilgisidir. esasen bu fark edildikten sonra da sarnıç onarılır ve sarayın hizmetine sunulur.

Madem seyahatnâme ile başladım, ondan devam edeyim. evliya çelebi, karadeniz'de bulunduğu sıralarda levrek, kefal, tekir ve uskumru başta olmak üzere birtakım balıklardan bahseder fakat yöre halkının tam bir hamsi düşkünü olduğunu anlatır. hamsi sezonu başlayınca bu yörede tellalların dolanıp bunu haber verilenni söyler. Ayrıca ahâlînin hamsileri büyük olasılık mendillere sarıp da evlerine götürdüklerini yazar. tekrar burada mendilden sular damlayınca birbirlerine "yazık günah! balığın suyunu akıtıyorsun... suyuna pilav yapsana onun" diye takıldıklarından bahseder. demek ki hamsili pilavın tarihi bir hayli geçmişe gitmekte.

Anadolu'da ise hal pek iç açıcı değildir. anadolu mutfağında balık, kendisine yer bulamaz. anadolu'yu ziyaret etmiş yerli ve yabancı seyyahlar da bu hali belirtirler eserlerinde.

İstanbul'da balık, sofralarda yer edinmiş, balıkçılık da bir iş kolu olarak bu şehirde tutulmuştur. hem de uludağ ve sakarya taraflarından tatlı su balıkları getirtilmektedir. İstanbul'da balık hâli unkapanı ve cibali taraflarındadır. balıkçı esnafı ise eminönü çevresinde yoğunlaşmıştır. Halk buradan balık ihtiyacını temin etmektedir. Kuşkusuz balık fiyatları da tekrar devlet tarafından belirlenir.

osmanlı döneminden bir balıkçı teknesi

Padişahların içersinde balık düşkünlüğüyle bilinenler ise fatih sultan mehmet ve ikinci Abdülhamit'tir. sarayın balıkhâne kapısına bağlı balıkçıbaşının elemanları bizzat padişahlar için denize, dereye ya da göllere gidip balık avlamaktadır.

16. asırın ilk başlarında yazılan kanunnâme-i ihtisab-ı bursa'da da balıkçılarla alakalı bölümler bulunmakta, sazan balığının bir okkasının bir akçeye, yayın balığının beş yüz dirheminin bir akçeye satılabileceği gibi esaslar belirtilmektedir. tekrar nizamnâmelere göre, denizde ya da derede balık avlamak isteyenlerin o yerin idaresinden ruhsatnâme almaları koşulu bulunmaktadır. bu ruhsatnâmelerin birtakım  ilginç ki "su kuşları" ifadesi de geçmekte. hangi su kuşları yenir bir fikrim olmamakla beraber demek ki o dönemde rağbet görüyormuş kanaatindeyim.

Yyazıyı tekrar evliyâ çelebi ile bitirmek gerekirse; seyahatnâme'de, balık lokantalarının meyhanelerle iç içe olduğunu, ayyaşların balığa çok düşkün olduklarını anlatır çelebi. kendisi de midye dolmanın çok lezzetli olduğunu belirtir.

Evliyâ çelebi'nin verdiği hamsi pilaki tarifiyle yazıyı sonlandıralım: 

Hamsiler temizlenip yıkanır. dilimlenip, yağlanmış tepsiye dizilir. tuz ve baharat serpiştirilir. soğan, havuç, kereviz, sarımsak ve maydanoz hamsilerin üstüne dizilir. evvel şunlar yağda biraz pişirilir. daha sonra biraz da su katılır ve ateşe verilir.
 

Yorumlar (0)
18°
açık
Günün Anketi Tümü
Kadın cinayetlerinin kaynağı nedir?
Kadın cinayetlerinin kaynağı nedir?
Namaz Vakti 02 Ekim 2020
İmsak 05:29
Güneş 06:54
Öğle 12:59
İkindi 16:16
Akşam 18:54
Yatsı 20:13
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Karagümrük 3 7
2. Alanyaspor 3 7
3. Galatasaray 3 7
4. Antalyaspor 3 7
5. Hatayspor 3 7
6. Erzurumspor 3 6
7. Göztepe 3 5
8. Fenerbahçe 3 5
9. Konyaspor 2 4
10. Trabzonspor 3 4
11. Beşiktaş 3 4
12. Sivasspor 3 4
13. Kasımpaşa 3 3
14. Kayserispor 3 3
15. Gaziantep FK 3 2
16. Ankaragücü 2 1
17. Gençlerbirliği 2 1
18. Çaykur Rizespor 3 1
19. Malatyaspor 3 1
20. Denizlispor 3 1
21. Başakşehir 3 0
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 3 7
2. Tuzlaspor 3 7
3. Ankara Keçiörengücü 3 7
4. İstanbulspor 3 6
5. Altınordu 3 6
6. Samsunspor 3 5
7. Adanaspor 3 5
8. Altay 3 4
9. Akhisar Bld.Spor 3 4
10. Bandırmaspor 3 4
11. Giresunspor 3 4
12. Bursaspor 3 3
13. Balıkesirspor 3 3
14. Ankaraspor 3 3
15. Ümraniye 3 3
16. Boluspor 3 1
17. Menemen Belediyespor 3 1
18. Eskişehirspor 3 1
Takımlar O P
1. Leicester City 3 9
2. Liverpool 3 9
3. Everton 3 9
4. Aston Villa 2 6
5. Arsenal 3 6
6. Crystal Palace 3 6
7. Leeds United 3 6
8. Tottenham 3 4
9. Chelsea 3 4
10. Newcastle 3 4
11. West Ham 3 3
12. Brighton 3 3
13. Man City 2 3
14. M. United 2 3
15. Southampton 3 3
16. Wolverhampton 3 3
17. West Bromwich 3 1
18. Burnley 2 0
19. Sheffield United 3 0
20. Fulham 3 0
Takımlar O P
1. Real Betis 3 6
2. Granada 3 6
3. Real Sociedad 3 5
4. Celta de Vigo 3 5
5. Valencia 3 4
6. Real Madrid 2 4
7. Getafe 2 4
8. Villarreal 3 4
9. Atletico Madrid 1 3
10. Barcelona 1 3
11. Sevilla 1 3
12. Levante 2 3
13. Osasuna 3 3
14. Athletic Bilbao 2 3
15. Cádiz 3 3
16. Huesca 3 2
17. Real Valladolid 3 2
18. Eibar 3 1
19. Deportivo Alaves 3 1
20. Elche 1 0
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@