Heykeltraş Mehmet Aksoy'dan Taksim projelerine itiraz: Meydan, ağaçların altına gömülmüş

Türkiye’nin en önemli sanat insanlarından Heykeltraş Mehmet Aksoy, Taksim Meydanı için hazırlanan 3 projeyi değerlendirdi.

KÜLTÜR SANAT 21.10.2020, 01:32
Heykeltraş Mehmet Aksoy'dan Taksim projelerine itiraz: Meydan, ağaçların altına gömülmüş
© istanbulsenin.org

İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB), 'Taksim Kentsel Tasarım Yarışması' düzenledi. İlk üçe giren tasarımlar İstanbullular'ın oylamasına sunuldu. Oylama 12 Kasım'da tamamlanacak. İstanbullular'ın seçtiği proje uygulamaya sokulacak.

Projelere ilişkin eleştirileri ve önerilerini söyleyen, Türkiye'nin en önemli sanat insanlarından Heykeltraş Mehmet Aksoy, SÖZCÜ'ye özel yazdığı mektupta özetle şunları kaydetti:

"Tam da 18 yıldır heykellerin yıkıldığı, ucubeleştirildiği, kaldırıldığı ,devlet galerilerinin, devlet resim heykel sergisinin, tiyatroların kapatıldığı, Cumhuriyet değerlerinin sıfırlanmaya çalışıldığı bir dönemden geçiyoruz. Son zamanlarda AKP hükümetinin yaptırdığı millet bahçeleri ve peyzajlar ne çok büyük bir zevksizlik ve gelenekten kopukluk… Ne Osmanlı, ne Endülüs, ne Babil. Liyakatsiz AKP zevki… 'Ben yaptım oldu'cu görüş.

Taksim'de bu böyle değil tabii. Bir yarışma açıldı, hem de global, ciddi bir yarışma… Ancak Taksim tasarım yarışması neticesinde, kazanan üç projeye baktığımızda vahim hatalar saptıyoruz. Meydan bir peyzaj tasarım projesi olarak ele alınmış. Ve tarihi Taksim Meydanı, Taksim Parkına dönüştürülmüş. Taksim Meydanı'nın sorunu bir peyzaj sorunu değildir. Darwin bir özdeyişinde “Bir fikri öldürmenin en kısa yolu, onu yanlış savunmaktır” demiş, Meydan fikrini böyle savunursanız parka dönüşür. Gezi olaylarına katılan milyonlarca kişinin yanlış anlaşılması veya hiç anlaşılmaması; ağaç istiyordunuz alın size ağaç mekanik mantığı. Hem küçümseyici hem sığ.

Meydan tarihi kimliği,hafızası, şahit olduğu olaylarla beraber ağaçların altına gömülmüş, yok sayılmış. Sanki orada bir Kanlı Pazar, 1 Mayıslar, Gezi Olayları, Yılbaşı kutlamaları, şampiyonluk kutlamaları hiç olmamış. Meydan-Cumhuriyet ilişkisi unutulmuş. Cumhuriyet Heykeli, arkasında yapılan caminin ağır kütlesinin cazibe alanında etkisiz, mekansız, yanlış aksta ve yalnız öylece duruyor. Yer altında bir müzecik yaparak meydanı ve hafızasını oraya mı gömeceksiniz. İnsanlar daha yaşıyorlar istekleri talepleri de halen aktüel. Bir başka yanlış sıradanlık, büyük ve mekana özel düşünememe. Taksim; ortasından deniz geçen, bir yüzü Avrupa'ya, bir yüzü Asya'ya bakan, kıtaların buluştuğu yerde, bir anlamda da dünyanın merkezinde yer alan bir meydan. Sıradan bir yer değil.

'İmamoğlu elbette ki yasağı desteklemek istemez'

iBB ne istiyor? Taksim Meydanı'nda miting yapma yasağını; TOMA'larla, polisle, gazla değil de blok halinde askeri nizamda ağaçları dizerek meydanı doldurarak mekansızlaştırarak bir anlamda desteklemek mi? İBB yönetimi ve Sayın İmamoğlu, 'Hayır tabii ki bunları istemeyiz' diyecektir. Ben de istemezler diye düşünüyorum ama yapılan tam da bu. Yarışma şartnamesinde istenenler ve beklentilerle yarışma sonucu tam bir sol gösterip sağ çakmadır.

Dünyaya bakın bütün tanınmış meydanlar heykelleri ile ünlüdür. Mimarlık fonksiyonlarla sınırlıdır; anlam üstüne duygu üstüne form üretemez. Bunu heykeltıraşlar yapar. Şehirlerde Taksim gibi problemli alanları düzeltmek için; heykeltıraş, ressam, psikolog, tarihçi, şehirci, mimar, peyzaj mimarı gibi disiplinlerden bir ekip oluşturulur. Belediyenin imar işlerinden sorumlu bir şahıs de nerde kanalizasyon var, nerden elektrik, su, gaz hatları geçiyor diye danışman olarak bulunmaktadır. Bunlar projeler üretirler. Beğendikleri bir veya iki projeyi belediyeye sunarlar.

Taksim'e; içeriği, tarihsel anlamı, belleği zihinlerimizdeki yeri, imajı ve mimari mekanın plastik mekanla, sanatla bütünleşerek anlam kazanacağı, dünya çapında bir bakışla, İstanbul'a her gelenin görmek isteyeceği, dünyaca tanınan meydanlar sırasında anılacak bir avangard proje yapmak gerekir. Keşke baştan Sanatçılar Birliği, Plastik Sanatlar Derneği, Heykeltraşlar Derneği, Mimarlar Odası, Sendikalar, kamusal alanda sanat hakkında fikri olan uygulamaları olan kendisini kanıtlamış sanatçıların ve Taksim alanını kullanan orada yaşamakta olan insanların da katılmış olduğu toplantılar paneller yapılsaydı.

O zaman İBB’nin uzun zamandan beri ilk defa, yarışmalar açarak meydan kalitesini yitirmiş, insansızlaştırılmış, trafik karmaşası ve işgalindeki yerleri tekrar şehire kazandırmak, kullanılır hale getirmek için giriştiği bu iyi niyetli, önemli ve gerekli projeleri gölgelemez tartışılır hale getirmezdi."

Yorumlar (0)
10°
sisli
Günün Anketi Tümü
Kadın cinayetlerinin kaynağı nedir?
Kadın cinayetlerinin kaynağı nedir?
Namaz Vakti 05 Aralık 2020
İmsak 06:35
Güneş 08:07
Öğle 13:00
İkindi 15:22
Akşam 17:43
Yatsı 19:09
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Alanyaspor 9 23
2. Galatasaray 10 20
3. Fenerbahçe 10 20
4. Beşiktaş 10 19
5. Gaziantep FK 10 15
6. Kasımpaşa 11 15
7. Karagümrük 10 14
8. Göztepe 9 14
9. Başakşehir 10 14
10. Konyaspor 9 12
11. Rizespor 9 12
12. Malatyaspor 9 12
13. Hatayspor 7 12
14. Trabzonspor 10 12
15. Antalyaspor 10 10
16. Sivasspor 9 9
17. Erzurumspor 9 9
18. Kayserispor 9 8
19. Denizlispor 9 6
20. Gençlerbirliği 9 5
21. Ankaragücü 8 2
Takımlar O P
1. Altınordu 11 23
2. Ankara Keçiörengücü 11 21
3. Tuzlaspor 11 21
4. Samsunspor 11 20
5. Adana Demirspor 10 18
6. İstanbulspor 11 18
7. Altay 10 17
8. Giresunspor 11 17
9. Bursaspor 12 14
10. Balıkesirspor 11 14
11. Akhisar Bld.Spor 11 13
12. Ümraniye 12 13
13. Adanaspor 9 12
14. Menemen Belediyespor 10 12
15. Bandırmaspor 11 11
16. Ankaraspor 11 8
17. Boluspor 10 7
18. Eskişehirspor 11 1
Takımlar O P
1. Tottenham 10 21
2. Liverpool 10 21
3. Chelsea 10 19
4. Leicester City 10 18
5. West Ham 10 17
6. Southampton 10 17
7. Wolverhampton 10 17
8. Everton 10 16
9. M. United 9 16
10. Aston Villa 9 15
11. Man City 9 15
12. Leeds United 10 14
13. Newcastle 10 14
14. Arsenal 10 13
15. Crystal Palace 10 13
16. Brighton 10 10
17. Fulham 10 7
18. West Bromwich 10 6
19. Burnley 9 5
20. Sheffield United 10 1
Takımlar O P
1. Real Sociedad 11 24
2. Atletico Madrid 9 23
3. Villarreal 11 20
4. Real Madrid 10 17
5. Sevilla 9 16
6. Cádiz 11 15
7. Barcelona 9 14
8. Granada 10 14
9. Athletic Bilbao 11 13
10. Elche 9 13
11. Getafe 10 13
12. Eibar 11 13
13. Deportivo Alaves 11 13
14. Celta de Vigo 12 13
15. Valencia 11 12
16. Real Betis 11 12
17. Osasuna 10 11
18. Real Valladolid 11 10
19. Levante 10 8
20. Huesca 11 7
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@