Kripto para vakaları sonrası dolandırılmanın altında yatan sebebpleri açıkladı

Ülkemizde kripto para yatırımı konusunda en son yaşanan Forex, Thodex ve Vebitcoin adlı şirketlerin dolandırıcılık olayının ardından insanların bu ve benzeri araçlara bu kadar rağbet etmelerinin sebebi düşünülmeye başlandı. Mağdurların yatırdıkları paraları geri alıp alamayacağı hala belirsizliğini sürdürürken, yerli para piyasalarına olan güven de sarsılıyor. Kitlelerin dolandırılmasının ardındaki psikolojik ve sosyolojik nedenleri Para Koçu Pelin Narin Tekinsoy yorumladı.

EKONOMİ 05.05.2021, 17:25
Kripto para vakaları sonrası dolandırılmanın altında yatan sebebpleri açıkladı

 Reel para birimleri veya kripto paranın alış ve satış işlemlerinin yapılmasıyla birer değişim sitesi şeklinde çalışan bu platformlardan Thodex ve Vebitcoin’in binlerce kişiyi mağdur etmesinin ardından kripto paralar yeniden sorgulanmaya başladı. En önemli soru ise insanlar bu araçlara neden bu kadar yöneliyor ve ne şekilde dolandırılıyorlar? Para Koçu Pelin Narin Tekinsoy konuyu tüm yönleriyle ele alarak sebepleri şu şekilde açıkladı:  


Güven sorunu

    Bir seneden fazla koronavirüs ile mücadelede kısıtlı ve sınırlı olarak duruyoruz. Sürecin ne zaman biteceğinin belirsizliği güvensizliği de tetikliyor. Güvenli olma ihtiyacımız tüm tutumlarımızı etkileyerek bu dönemde nasıl davranacağımızın belirsizliğiyle hem çevrimize hem de kendimize olan güven sorununu ortaya çıkarıyor. Yarının ne olacağının bilinmezliği algısı tutarsız şekilde davranışlar sergilemeye sebep olurken, başkalarının sözünde durmaması da dışarıya olan güven duygumuzu zedeliyor. Bu da sanki küçük bir çocuk misali düşünmeden davranırken geçmişe bir an geri gidip saniyeler içerisinde geri dönmemize sebep olan bir ses ya da bir cümleyle bizi aldanmaya daha açık hale getiriyor.  


Hayatta kalma ihtiyacı sonucu yatırım yapma isteği bu dönemde daha baskın


   Şu anda insanların hayatta kalma korkularıyla beraber, maddi olarak da güçlü olma isteği ve beraberinde parasal ihtiyaçları da ortaya çıktı. Ticari giderler, evdeki ihtiyaçların karşılanması, vergi ödemeleri gibi sebeplerle sürekli eriyen paranın değer kaybetmesi ve döviz kurlarının yükselmesi insanları daha fazla para kazanma isteğine itti. Çaresizlik hissi bir çok kişiyi alternatif arayışlara ve hata yapmaya yöneltti. İnsanların hep daha fazlasını istemeleri ve bunu kolay yoldan, kısa sürede nasıl para kazanırım sorusunun peşine düşerek yapmaları dolandırıcılar için zemini hazırladı. Bu kandırmacada, kandırılmayı bile sorgulamadan, güvenilir olan başkalarını kopyalayarak güven arayışımızı kopyala yapıştır şekliyle yaratma içindeyiz. Aynı küçük bir çocuğun ebeveynlerini gözlemlemesi ve onlardan sıkıntılı anında kendisini hemen refaha kavuşturmalarını istemesi örneğinde olduğu gibi. Süreç bir bebeğin temel ihtiyaçlarının giderilmesi için bakım verenlerinden beklediği şekilde primitif bir algıyla işliyor olabilir.  

Risk algısı erken çocukluk döneminde aileyle gelişir

Aile içinde erken çocukluk döneminde başlayan güven kodlaması kişinin yaşamında ilerleyen süreçte iş ilişkileri, sosyal çevre dinamikleri ve beraberinde pek çok davranışını etkiler. Doğru konumlandırılamayan güven, erken çocukluk dönemindeki çocuğa bakım vereni tarafından doğru bir şekilde aktarılamaz. Aşırı korumacı ve çocuğun başarmasına destek olmak yerine onun yerine yapmak maalesef güven oluşturmaz. Sınır problemleri çocuğun duygusal ve fiziksel olarak nerede duracağını bilemediği durumlar ortaya çıkarır. Genellikle dünün çocukları bugünün yetişkinleri olarak çoğunlukla susan, görse de karışmayan, görmezden gelen tutumlar içinde davranış geliştirebilir. Çocuk daha erken dönemde tanımlayamadığı konularla ilgili daha fazla risk alabilir çünkü datasında riske dair bir tanım henüz yoktur. Dünün çocukları bugünün yetişkinleri, bu sınırı mantıklı hareket diye tanımlayıp, can yanmasındaki son noktayı riskin tanımı olarak kendilerince ifade edip günü zorladılar. Özetle, çocukta bu “daha fazla risk” tanımı canının dayanamayarak yandığı ilk ana denk gelebilir. Yetişkinlikte risk algısı geliştiğinden çocuğun can yanmasıyla yer değiştirecektir. Kayıp ve kazanç olgusu da bu şekilde edinilen risk tanımıyla yer değiştirir. Acıdan kaç hazza koş sözü tam da bu durum için söylenmiş gibidir. Bununla baş edebilmek için haz ve acı tanımınızı netleştirdiğinizde bir yerden bir yere koşmaya gerek kalmayacaktır.


Bağlanma Kuramı para harcamamız üzerinde etkili

Güvenli bağlanma ve güvensiz bağlanma olarak ayrılır ve tüm problemli durumlar çoğunlukla güvensiz bağlanmanın içeriği gibidir. İlk doğduğumuz andan itibaren 2 yaşına kadar bir model geliştiririz. Bağlanma davranış sisteminin; fiziksel, psikolojik veya hayatta kalmaya dair ortaya çıkan hastalık, açlık, salgın gibi durumlarda bağlanma figüründen uzaklaşmak ya da araya mesafe girerek hayatsal tehdit oluşturması gibi durumlarda etkinleştirildiği söyleniyor. Bağlanma teorisinin kuramcısı Jhon Bowlby'e göre bağlanma, bir kişinin korktuğunda, yorulduğunda veya hasta olduğunda bir figürle ilişki kurmak ya da yakınlık aramak için duyduğu güçlü bir istek ve duygusal bir bağdır. Günümüzde yaşanan ve bu kadar olumsuz duygusal ağa balık gibi takılmamızın sebebini de bir nevi oluşturmaktadır.  Kandırılma ve dolandırıcılık sistemindeki bireyin güven arayışı ve bu ihtiyacın karşılanma biçimi tamamen çocuk benliğimizin yetişkinlikteki tezahürü şeklindeki davranış biçimidir. Dolandırıcıların hızlı dönüşü, konuya hemen cevap vermesi, çocuğun taleplerine bakım vereni tarafından hemen karşılanmasına denk gelebilir. Panik tutum cevap verilerek sakinleştirilir. Erken dönem çocuğun, heyecan ve isteğinin yerine getirilmesindeki davranış modeline hemen hemen karşılık gelebilir. Bu tutum bireyin ihtiyaçların giderilmesine bağlı olarak rahatlatma ve ilişkinin bu şekilde bakım verenle güvenli bir şekilde sürdürülmesine benzemektedir. Dolandırıcıların yaptığı kurumsal cevap verme şekli ve bilgi içeriğini detaylı okuyabilmek, çocuğun duyu organlarıyla anneye bağlanma ve temas iletisi ihtiyaçlarını da giderir. 


Kurumsal duruş aldanma sebebi olmamalı

 Dolandırma amacıyla hareket eden kişilerin güven veren ses tonu veya görüntüsündeki temizlik, sadelik ya da samimi ifade, bireylerin yanılma ihtimalini güçlendiriyor. Bu sebeple regrese olan yani geçmişe doğru anlık yolculuk yapan birey gerçeklik yanılgısıyla kandırılmaya müsait bir yetişkin çocuk haline gelebilir. Bunu paranın bugünkü psikolojik sonuçları olarak yaşamaktayız. Şimdi değilse bile başka konularda kandırılma, yanılma, hata yapma ihtimalini yaşamak istemiyorsak duygusal açlık, boşluk ihtiyacımızı kaç yaşında olursak olalım karşılamamız önemlidir. Bugün parasal olan kandırılma yarın hayatımızın başka alanlarında yeniden kapımızı çalabilir. Bu konuda eksiklik hisseden bireyler psikolojik destek alabilirler. Süreç maalesef tek başına baş edilebilecek kadar basit değildir. Çünkü zihin sürekli oyun halinde ve manipülasyona açıktır. Tarafsızca gözlem yapacak bir profesyonel ile çalışmak süreç için yardımcı olacaktır. 

Yorumlar (0)
21°
açık
Günün Anketi Tümü
Kadın cinayetlerinin kaynağı nedir?
Kadın cinayetlerinin kaynağı nedir?
Namaz Vakti 22 Haziran 2021
İmsak 03:24
Güneş 05:25
Öğle 13:11
İkindi 17:11
Akşam 20:47
Yatsı 22:38
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@