Şi Cinping: Çin ekonomisinin temelinde yalnızca Marksizm olabilir, sosyalizmi asla unutamayız

Çin lideri Şi Cinping’in Çin Komünist Partisi’nin teorik yayın organında yayınlanan makalesi, ekonomik alanda ülkenin önündeki rotayı göstermesi açısından önemli işaretler barındırıyor ve ABD başta olmak üzere batı ülkelerinin beklentilerinin aksine, Çin’in ‘temel sosyalist sistemini koruma’ konusundaki ısrarını gözler önüne seriyor.

DÜNYA 17.08.2020, 10:38 23.09.2020, 23:54
Şi Cinping: Çin ekonomisinin temelinde yalnızca Marksizm olabilir, sosyalizmi asla unutamayız
© Erkin öncan

Çin Komünist Partisi’nin (ÇKP) 'Gerçeği aramak' anlamına gelen teorik yayın organı ‘Qiushi’, dün Şi Cinping imzalı bir makale yayınladı.

‘Çağdaş Çin Marksist Ekonomi Politiğine yeni alanlar açmaya devam edin’ mesajını işleyen makale, aslında 5 yıl öncesine, Şi’nin 23 Kasım 2015’te 18. Merkez Siyasi Bürosu’nun 28. Kolektif Çalışması’nda yaptığı konuşmaya dayanıyor.

Marksist ekonomi vurgusunun yapıldığı teorik içerikli konuşmanın 5 yıl sonra yeniden yayınlanması ise, ABD başta olmak üzere batı dünyasının Soğuk Savaş yıllarından kalma ‘Komünist Çin tehdidi’ anlatısına ve rejim değişikliği gibi kimi siyasi beklentilere teorik bir cevap, dahası bir ‘meydan okuma’ niteliği taşıyor.

‘Birçok kapitalist ülke ekonomik gerilemelere maruz kalıyor’

Makalesinde “Marksizmin modası geçti mi?” sorusunu yanıtlayan Şi, bunun ‘yanlış bir yargı’ olduğunu vurguluyor ve “Bazı insanlar, Marksist politik ekonominin ve Kapital'in modası geçmiş olduğuna inanıyor. Bu yargı keyfi ve yanlıştır” ifadelerini kullanıyor. Kapitalizmin ‘küresel çapta bir kriz yaşadığını’ belirten Şi, “Birçok kapitalist ülke ekonomik gerilemeler, ciddi işsizlik sorunları, artan kutuplaşma ve derinleşen sosyal çatışmalara maruz kalmaya devam etti” tespitinde bulunuyor.

Şi ayrıca, Çin Komünist Partisi’nin (ÇKP) ‘Marksist ekonomi-politiğe büyük önem verdiğini’ vurgulayarak bu tutuma ilişkin partinin bütüncül bir çizgi izlediğini ifade ediyor:

“Yoldaş Mao Zedung, Das Kapital’i dört kez yoğun bir şekilde okudu.”

‘Marksist ekonomi-politiğin yeni alanı’

Çin’le ilgili yapılan batı kaynaklı analizlerde, Mao Zedung’un ölümü ve Deng Şiaoping’in iktidara gelişi Çin tarihinde ‘ters yönde bir kırılma noktası’ olarak nitelendirilse de, Çinli Marksist teorisyenlerin ve devletin resmi görüşü, Mao dönemiyle başlayan ve Deng Şiaoping’le birlikte devam eden sürecin aynı bütünün parçaları olduğu yönünde. Bu anlayış, Şi’nin makalesinde de kendisini gösteriyor. Makalede ayrıca, Çin pratiğinin daha önce ‘Klasik Marksist yazarlar tarafından tartışılmadığı’ belirtiliyor ve bu dönem Marksist ekonomi-politiğin yeni alanı’ ifadeleriyle tanımlanıyor.

‘Kamu mülkiyetinin hakim konumu sarsılamaz’

Şi Cinping'in adı Çin Komünist Parti Tüzüğü'nde: 'Mao Zedong'un ardından en güçlü lider'

Çin’de özel sektörün varlığı, çoğu analistler tarafından ‘sosyalizm dışı’ olarak kabul ediliyor ve Çin’e yönelik temel eleştiriler de ‘sosyalist ülkede özel sektörün varlığı’ noktasından yöneltiliyor. Çin’in yanında, Vietnam, Laos ve Küba gibi ülkeler de kapılarını birer birer özel sektöre açmış durumda. Ancak, komünist partiler tarafından yönetilen bu ülkelerin özel sektöre yaklaşımı, batı ülkelerinkine göre daha farklı. Bu ülkelerde, özel sektör büyük bir denetim mekanizmasıyla karşı karşıya kalıyor. ‘Kamu mülkiyeti sistemi' ifadesiyle adlandırılan bu denetim sistemi, nihayetinde ülkedeki özel sektörün rejim için bir engel oluşturabilecek derecede güçlenmesini engelliyor. Bu da, özel sektöre verilen faaliyet serbestisine rağmen merkezi denetim araçlarının ve ‘devlet ekonomisinin’ hakim konumda tutulmasıyla sağlanıyor.

Şi de, makalesinde bu sistemi şu ifadelerle anlatıyor:

“Kamu mülkiyetinin hakim konumu ve devlete ait ekonominin öncü rolü sarsılamaz. Bu, ülkemizdeki tüm etnik gruplardan insanların kalkınmanın meyvelerini paylaşabilmesi ve aynı zamanda partinin iktidar konumunu sağlamlaştırmak ve sosyalist sistemimize bağlı kalmak için önemli bir kurumsal garantidir.”

‘ÇKP’nin öncülüğü altında bir piyasa ekonomisi geliştiriyoruz, sosyalizmi unutamayız’

Öte yandan Çin lideri, Çin’in ‘Marksist ekonominin temel ilkelerine bağlı kalındığı halde dış ekonomilerin makul unsurlarının dışlanmadığı’ vurgusuyla, kabaca ‘Çin sosyalizmi’ olarak tanınan piyasa sosyalizmini ve Çin’in ekonomi alanındaki başarılarını şu ifadelerle tarif ediyor:

Çin'in ekonomik kalkınmasının büyük başarısındaki kilit faktör, sadece piyasa ekonomisinin güçlü yanlarını değil, aynı zamanda sosyalist sistemin avantajlarını da devreye sokmuş olmamızdır. Çin Komünist Partisi'nin ve sosyalist sistemin öncülüğünü altında bir piyasa ekonomisi geliştiriyoruz, atfedilen ‘sosyalizmi’ asla unutmamalıyız.

'Sistemin üstünlüğünü korumak ve kapitalizmin dezavantajlarını önlemek'

Bunun sosyalist bir piyasa ekonomisi olduğunu söylememizin nedeni, sistemimizin üstünlüğünü korumak ve kapitalist piyasa ekonomisinin dezavantajlarını etkin bir şekilde önlemektir. Diyalektiğe bağlı kalmalı, temel sosyalist sistem ile piyasa ekonomisinin birleşimi üzerinde sıkı çalışmaya devam etmeliyiz ve her iki avantajdan da tam anlamıyla yararlanmalıyız.

Kısacası, Marksist ekonomi politiğin temel ilkelerine ve metodolojisine bağlı kalıyoruz ve dış ekonomi teorilerinin makul unsurlarını da dışlamıyoruz. Batı ekonomisinin finans, fiyatlar, para birimi, piyasalar, rekabet, ticaret, döviz kurları, endüstriler, işletmeler, büyüme ve yönetim gibi konulardaki bilgileri, piyasa ekonomisinin genel yasalarını yansıtır ve bunlar referans olarak kullanılmalıdır.

Gelişmiş ülkelerin yüzlerce yıldır katettiği kalkınma sürecini tamamlamak için onlarca yıl harcadık. Şu anda hem dünya ekonomisi hem de Çin ekonomisi birçok yeni önemli sorunla karşı karşıya ve bilimsel teorik cevaplara ihtiyaç var. Çin'deki ekonomi teorisi, çağdaş Çin Marksist politik ekonomisinde yeni alanlar açmaya devam ediyor.

Yorumlar (0)
25°
parçalı bulutlu
Günün Anketi Tümü
Kadın cinayetlerinin kaynağı nedir?
Kadın cinayetlerinin kaynağı nedir?
Namaz Vakti 21 Haziran 2021
İmsak 03:24
Güneş 05:25
Öğle 13:11
İkindi 17:11
Akşam 20:47
Yatsı 22:38
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@