enflasyonemeklilikötvdövizakpchpmhp
DOLAR
32,8221
EURO
35,1421
ALTIN
2.449,46
BIST
10.771,36
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Açık
29°C
İstanbul
29°C
Açık
Pazar Açık
29°C
Pazartesi Açık
30°C
Salı Az Bulutlu
29°C
Çarşamba Az Bulutlu
29°C

Doğurganlığı korumak mümkün mü? Doğurganlığın korunmasındaki tesirli metotlar…

Yakın vakte kadar doğurganlığın korunması ütopik bir kavram olarak görülürken son yıllarda süratle gelişen teknoloji ile yeni klinik uygulamalar ortasında yerini aldı.

Doğurganlığı korumak mümkün mü? Doğurganlığın korunmasındaki tesirli metotlar…
14.10.2023 04:50
188
A+
A-

İleri yaş, kanser tedavisi planlanan, bağışıklık sistemi (otoimmün) hastalıkları olan bayanlarda doğurganlığın korunması gerekebileceğini söyleyen Bayan Hastalıkları, Doğum ve Tüp Bebek Uzmanı Op. Dr. Kemal Atasayan tesirli tedavi yönntemlerinden bahsetti.

DOĞURGANLIĞIN KORUNMASI NEDİR?

Hastaların gelecekteki üreme bahtlarını müdafaalarına yardımcı olmak hedefiyle yapılan tıbbi uygulamalardır.

HANGİ DURUMLARDA DOĞURGANLIĞIN KORUNMASI GEREKEBİLİR?

Yaş en kıymetli faktörlerden biridir: Zira birçok bayan mesleği nedeniyle ya da hakikat eşle tanışmadığı için doğum yapmayı erteler. Her bayanın doğduğunda yumurtalıklarında yaklaşık 1-2 milyon oosit (yumurta) bulunur ve yaşla birlikte azalarak ergenlik çağında yaklaşık 400.000’e kadar düşer. Doğurganlık 37 yaşından sonra keskin bir halde azalır ve bilhassa 40 yaş ve üzerinde hamile kalmak değerli ölçüde zorlaşır zira yumurtaların hem sayısı hem de kalitesi düşer. Bu nedenle bayanlar ileride kullanmak üzere yumurtalarını dondurabilir.

Kanser üreme organlarını etkileyebilir yahut yumurtalıklardaki hasar kemoterapi yahut radyoterapinin tipi ve dozundan kaynaklanabilir. Günümüzde kanser için geliştirilen tesirli tedavi protokolleri göz önüne alındığında, hastaların çoğunluğu hastalıklarından kurtulabilmekte ve bu da gelecekteki doğurganlık seçeneklerini kemo yahut radyoterapinin potansiyel ziyanlı tesirinden müdafaayı çok değerli hale getirmektedir.

Doğurganlığın azalmasına neden olabilecek en kıymetli risk faktörleri:

Kemoterapi: Üreme organları, bilhassa yumurtalıklar, kemoterapi üzere tedavilere karşı son derece hassastır. Birtakım ilaçlar yumurtalık yahut testis hasarına neden olabilir. Bu ilaçlar kanser hücrelerini öldürmenin yanı sıra yumurta ve sperm hücrelerini de öldürebilir.

Radyoterapi: Bu tedavide kanser hücrelerinin DNA’sına ziyan vermek için yüksek güçlü X-ışınları, gama ışınları ve/veya yüklü parçacıklar kullanılır. Radyasyon bölgesi üreme organlarına yakınsa doğurganlığı etkileyebilir. Kemik iliği nakli hazırlığı için tüm beden ışınlaması da doğurganlığı tesirler.

Cerrahi tedavi: Üreme organlarının cerrahi olarak çıkarılması, oositleri ve embriyoları kriyoprezerve etmedikçe bir bayanın gebe kalmasını zorlaştırabilir yahut imkansız hale getirebilir. Kanser nedeniyle yumurtalıkları alınanacak yahut diğer bir patolojiye bağlı yumurtalık cerrahisi yapılması planlanan bir bayan, gelecekte çocuk sahibi olma talihini korumak için ameliyattan ve tedaviden evvel yumurtalarını dondurmalıdır.

Geç yaşlarda çocuk doğurma isteği: Değişen hayat şartlarına bağlı artık aile kurma yaşı ilerlemekte ve birinci doğumların 35 yaşından sonra gerçekleşmesi giderek yaygınlaşmaktadır. Bir bayanın doğurganlığı her geçen yıl azaldığı için, birçok kişi 30’lu ve 40’lı yaşlarının sonlarında aile kurabilecekleri umuduyla doğurganlığın korunmasını düşünmektedir.

Otoimmün hastalıklar: Romatoid artrit üzere birtakım otoimmün hastalıklar bir bayanın yahut erkeğin doğurganlığına ziyan verebilir.

DOĞURGANLIĞIN KORUNMASI İÇİN NE VAKİT DOKTORA BAŞVURMAK GEREKİR?

Doğurganlığını tamamlamamış hastalar risk faktörlerinden rastgele birine sahip olduğunda en kısa vakitte hususun uzmanıyla görüşmelidir. Bu hem erkekler hem de bayanlar için geçerlidir. Doğurganlık tedavileri vakit ve planlama gerektirir ve tedavinin başka tıbbi takımlarla koordine edilmesi gerekebilir.

DOĞURGANLIĞI KORUMAK İÇİN NE ÇEŞİT TEDAVİLER KULLANILIR?

Embriyo kriyoprezervasyonu (Embriyo dondurma): Bu prosedürle hasta, yumurtalıkların birden fazla yumurta geliştirmesi için uyarılması, bunların toplanması ve akabinde embriyo oluşturmak için sperm hücreleriyle birleştirilmesiyle başlayan bir in-vitro fertilizasyon döngüsünden geçer. Embriyolar daha sonra kriyoprezervasyon sırasında buz kristallerinin ziyan görmesini önlemek için kriyoprotektan unsurlarla muamele edilir ve ileride kullanılmak üzere koruma edilir.

Oosit kriyoprezervasyonu (Yumurta dondurma): Bu prosedür için, hastalar birden fazla yumurta geliştirmek için yumurtalık stimülasyonuna tabi tutulur ve bu yumurtalar toplandıktan sonra dondurularak saklanır.

Yumurtalık dokusu kriyoprezervasyonu: Birtakım kanser tipleri nedeniyle acil tedaviye muhtaçlık duyan ve hiç bekleyecek vakti olmayan hastalarda tek seçenek yumurtalık dokusunu dondurmaktır. Bu yolla yumurtaların bulunduğu yumurtalık kortikal dokusunu çıkarılır ve bu doku daha sonra hastanın muhtaçlığı olana kadar dondurulabilir.

Yumurta ve embriyolara emsal bir süreçle spermler de dondurularak saklanabilir. Sperm daha sonra hasta babalık için hazır olunca kullanılır.

Ülkemizde de doğurganlığın korunması emeliyle üreme hücre ve dokularının saklanmasının yasal prosedürleri yönetmelikle belirlenmiştir. Buna nazaran kemoterapi ve radyoterapi üzere üreme hücrelerine ziyan veren tedaviler öncesinde, üreme işlevlerinin kaybedilmesine yol açacak olan ameliyatlar (Yumurtalıkların alınması gibi) öncesinde ve düşük over rezervi olup şimdi doğurmamış yahut aile hikayesinde erken menopoz öyküsü olanlarda bu prosedürler uygulanabilir.

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.